عضو شورای عالی فضای مجازی: تجهیزات قطع اینترنت از چین وارد شده

محمدحسن سرافراز، عضو شورای عالی فضای مجازی، در گفتگویی صریح و جنجالی، برای نخستین بار جزئیاتی تکان‌دهنده از پشت پرده محدودیت‌های اینترنت در ایران را فاش کرد. محوری‌ترین بخش این افشاگری، تأیید خرید تجهیزات قطع اینترنت و ارائه دسترسی ویژه از کشور چین است.

به گفته سرافراز، در چین اینترنت جهانی برای عموم مردم کاملاً قطع شده و صرفاً به صورت محدود در اختیار عده‌ای خاص قرار دارد. او توضیح می‌دهد که حزب کمونیست چین برای کنترل روایت رسمی حکومت، سازوکاری به نام «سیستم نیکان» ایجاد کرده است. این سیستم که توسط وزارت ارتباطات چین طراحی شده، اخبار و رویدادهای بین‌المللی را جمع‌آوری و پالایش می‌کند و سپس نسخه سانسورشده را در اختیار مقامات حزبی قرار می‌دهد. سرافراز می‌گوید ایران نیز دقیقاً همین مسیر را دنبال کرده و زیرساخت‌هایش را از چین وارد کرده است.

این عضو شورای عالی فضای مجازی در ادامه، سه دلیل رایجی که همواره برای توجیه قطع اینترنت مطرح می‌شود را زیر سوال برد. او این سه بهانه را چنین برشمرد: جلوگیری از حملات سایبری، جلوگیری از شناسایی و ترور مسئولان و حفظ امنیت روانی جامعه.

سرافراز هر سه دلیل را رد کرد و گفت:
۱. حملات سایبری: قوی‌ترین حملات سایبری در جنگ‌های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، دقیقاً در دوره قطع اینترنت اتفاق افتاد. بنابراین قطع اینترنت نه تنها مانع حملات نشد، بلکه احتمالاً آسیب‌پذیری را افزایش داد.
۲. ترور مسئولان: موارد ترور قبل از قطعی، در حین قطعی و بعد از آن ادامه داشته و هیچ ارتباط معناداری میان این دو وجود ندارد.
۳. امنیت روانی: به اعتقاد سرافراز، دو اتفاق بیش از هر چیز امنیت روانی جامعه را نابود کرده است: نخست نابودی کسب‌وکارها در شرایط تورم و تحریم، و دوم تبعیض‌های ناروا با اعطای اینترنت سفید به برخی افراد و اینترنت پرو به صاحبان ثروت و قدرت.

سه گروه در حکمرانی اینترنت ایران

سرافراز در تحلیل خود از حاکمیت اینترنت در ایران، از وجود سه نگاه و گروه اصلی پرده برداشت:

• گروه اول: طرفداران قطع دائم یا موقت اینترنت که به گفته او از این محدودیت‌ها سود می‌برند.

• گروه دوم: کسانی که از وضعیت موجود برای کسب درآمد و نفوذ استفاده می‌کنند (اشاره غیرمستقیم به مافیای فیلترشکن فروشی).

• گروه سوم: طرفداران اینترنت آزاد که قربانی دو گروه اول شده‌اند.

او همچنین تأکید کرد که تصمیم‌های سرنوشت‌ساز مانند قطع اینترنت، الزاماً در شورای عالی فضای مجازی گرفته نمی‌شود و نهادهای دیگری پشت صحنه تصمیم‌گیرنده هستند. به گفته این عضو شورا، ذی‌نفعان قطع اینترنت هم از خود محدودیت‌سازی و هم از بازار سیاه فروش فیلترشکن منفعت اقتصادی می‌برند.

گفتنی است سرافراز هفته گذشته نیز در گفتگو با روزنامه شرق اظهار کرده بود که رئیس‌جمهور نتوانست مشکل قطع اینترنت را حل کند و معاون او نیز نخواهد توانست. این اظهارات در کنار افشاگری اخیر، تصویری از بن‌بست ساختاری در سیاست‌گذاری اینترنت ایران ترسیم می‌کند.